კითხვა "Agile თუ Waterfall" ისე ისმის, თითქოს ორ ფილოსოფიას შორის უნდა აირჩიოთ. სინამდვილეში ეს ტექნიკური გადაწყვეტილებაა და დამოკიდებულია ერთ რამეზე: რამდენად ცნობილია, რას აშენებთ.
სად მუშაობს Waterfall
პროგნოზირებადი მიდგომა მუშაობს, როცა:
- საბოლოო შედეგი ცნობილია და ცვლილება ძვირია
- არსებობს მარეგულირებელი ან სახელშეკრულებო მოთხოვნები
- სამუშაოს თანმიმდევრობა ფიზიკურად განსაზღვრულია
მშენებლობა კლასიკური მაგალითია. საძირკველს ვერ შეცვლით მეხუთე სართულზე მუშაობისას. აქ დეტალური დაგეგმვა არა ბიუროკრატიაა, არამედ აუცილებლობა.
იგივე ეხება პროექტებს, სადაც კონტრაქტი ფიქსირებულ scope-ს და ფასს ითვალისწინებს. ასეთ პროექტში "მოთხოვნები გზადაგზა დაზუსტდება" ნიშნავს დავას.
სად მუშაობს Agile
ადაპტური მიდგომა მუშაობს, როცა:
- ზუსტად არ იცით, რა უნდა მომხმარებელს
- ცვლილება იაფია
- შუალედური შედეგის ჩვენება შესაძლებელია
პროგრამული უზრუნველყოფის შემუშავება ტიპური მაგალითია. ორ კვირაში მუშა ვერსიის ჩვენება და უკუკავშირის მიღება უფრო იაფია, ვიდრე ექვსი თვის შემდეგ იმის აღმოჩენა, რომ არასწორ პროდუქტს აშენებდით.
ქართული კონტექსტი
ორი დაკვირვება, რომელიც ადგილობრივ პრაქტიკაშია მნიშვნელოვანი.
პირველი: ბევრი ორგანიზაცია ამბობს, რომ Agile-ზე მუშაობს, სინამდვილეში კი მხოლოდ ყოველდღიური შეხვედრები აქვს დანერგილი. Stand-up შეხვედრა Agile არ არის. Agile არის ის, რომ პრიორიტეტები რეალურად იცვლება უკუკავშირის საფუძველზე.
მეორე: სახელმწიფო და დონორული პროექტების უმეტესობა ფიქსირებულ scope-სა და ბიუჯეტს ითვალისწინებს. ასეთ პროექტში სუფთა Agile ვერ იმუშავებს, რაც არ უნდა მოგწონდეთ. კონტრაქტი განსაზღვრავს მიდგომას და არა პირიქით.
ჰიბრიდი
პრაქტიკაში პროექტების უმეტესობა ჰიბრიდულია და ეს ნორმალურია.
ტიპური მოდელი: ზოგადი გეგმა და ბიუჯეტი პროგნოზირებადია, შესრულება კი იტერაციული. მაგალითად, ERP-ის დანერგვა - ეტაპები და ვადები წინასწარ განსაზღვრულია, თითოეული მოდულის კონფიგურაცია კი სპრინტებში მიმდინარეობს.
PMP გამოცდა სწორედ ამ რეალობას ასახავს. კითხვების დაახლოებით ნახევარი agile ან ჰიბრიდულ კონტექსტშია.
ოთხი კითხვა არჩევანისთვის
- იცით თუ არა ზუსტად, რას აშენებთ? თუ დიახ - პროგნოზირებადი. თუ არა - ადაპტური.
- რა ჯდება ცვლილება? თუ ძვირი - პროგნოზირებადი. თუ იაფი - ადაპტური.
- რას ითვალისწინებს კონტრაქტი? ფიქსირებული scope და ფასი პრაქტიკულად გამორიცხავს სუფთა Agile-ს.
- შეგიძლიათ თუ არა შუალედური შედეგის ჩვენება? თუ არა, იტერაციულობა აზრს კარგავს.
თუ პასუხები შერეულია, პასუხი ჰიბრიდია.
რაც მთავარია
მეთოდოლოგია ინსტრუმენტია და არა იდენტობა. პროექტის მენეჯერი, რომელიც მხოლოდ ერთ მიდგომას ფლობს, პროექტების ნახევარზე ცუდად იმუშავებს.